Reuters
Komandanti i forcave amerikane në rajon tha se flota e tij kishte shkatërruar gjashtë varka të vogla iraniane, gjë që Irani gjithashtu e mohoi.
Shtetet e Bashkuara (SHBA) dhe Irani nisën sulme të reja në Gjirin Persik të hënën, ndërsa përplaseshin për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit përmes bllokadave detare kundër njëra-tjetrës, duke tronditur një armëpushim të brishtë.
Sulmet e reja me raketa dhe dronë erdhën pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, nisi një përpjekje të re për të ndihmuar cisternat dhe anijet e tjera të bllokuara të kalojnë përmes ngushticës—një pikë kyçe jetike për tregtinë e energjisë, e cila ka qenë pothuajse e mbyllur që kur SHBA dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit në shkurt, një luftë që ka shkaktuar mijëra viktima në të gjithë rajonin.
Para përfundimit të ditës së hënë, disa anije tregtare në Gjirin Persik raportuan shpërthime ose zjarre; SHBA tha se kishte shkatërruar gjashtë varka të vogla ushtarake iraniane; ndërsa një port nafte në Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA), që strehon një bazë të madhe ushtarake amerikane, u përfshi nga flakët pas sulmeve me raketa iraniane.
Trump dha pak detaje mbi përpjekjen e tij të re, të cilën e quajti “Project Freedom”, për të ndihmuar anijet e bllokuara të kalojnë nëpër ngushticë, kur e njoftoi në rrjetet sociale—dy ditë pasi kishte kaluar afati ligjor sipas ligjit amerikan për të marrë autorizimin e Kongresit për luftën. Trump i tha Kongresit se lufta kishte “përfunduar” dhe se afati nuk kishte më rëndësi, një pretendim i kundërshtuar nga disa ligjvënës.
Kjo ishte përpjekja e parë e dukshme për të përdorur forcën ushtarake që nga shpallja e armëpushimit muajin e kaluar për të rihapur rrugën më të rëndësishme botërore për transportin e energjisë, për të cilën Garda Revolucionare Islamike e Iranit ka thënë se mund të hapet vetëm me lejen e saj. Kostot e sigurimit të transportit detar janë rritur ndjeshëm. Prej javësh, Marina amerikane ka bllokuar tregtinë detare të Iranit, gjë që Irani e konsideron si akt lufte.
Megjithatë, lëvizja e fundit e Trump, të paktën fillimisht, duket se ka dështuar, duke mos sjellë rritje të trafikut të anijeve tregtare, ndërsa ka provokuar një demonstrim force të premtuar nga Irani, i cili ka kërcënuar se do t’i përgjigjet çdo përshkallëzimi me sulme të reja ndaj fqinjëve që strehojnë trupa amerikane. Kompanitë kryesore të transportit detar thanë se ka të ngjarë të presin një përfundim të dakorduar të armiqësive përpara se të tentojnë kalimin e ngushticës.
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, tha se ngjarjet e së hënës tregojnë se nuk ka zgjidhje ushtarake për krizën. Ai tha se bisedimet e paqes po përparojnë me ndërmjetësimin e Pakistanit, ndërsa paralajmëroi SHBA-në dhe Emiratet e Bashkuara Arabe që të mos tërhiqen në një “moçal nga dashakeqësit”.
“Project Freedom është Project Deadlock,” shkroi ai në rrjetet sociale.
Megjithatë, ushtria amerikane tha se dy anije tregtare amerikane kaluan përmes ngushticës, pa dhënë detaje se kur, me mbështetjen e shkatërruesve të marinës me raketa të drejtuara. Ndërkohë, Irani mohoi që të ketë pasur kalime në orët e fundit, ndërsa kompania Maersk tha se anija “Alliance Fairfax”, me flamur amerikan, doli nga Gjiri përmes Ngushticës së Hormuzit e shoqëruar nga ushtria amerikane të hënën.
Komandanti i forcave amerikane në rajon tha se flota e tij kishte shkatërruar gjashtë varka të vogla iraniane, gjë që Irani gjithashtu e mohoi. Admirali Brad Cooper tha se kishte “këshilluar fuqishëm” forcat iraniane të qëndronin larg aseteve ushtarake amerikane që po kryenin misionin.
Autoritetet iraniane publikuan një hartë të një zone detare të zgjeruar që, sipas tyre, është tani nën kontrollin e tyre, duke u shtrirë përtej ngushticës dhe duke përfshirë pjesë të gjata të vijës bregdetare të Emirateve të Bashkuara Arabe.
Koreja e Jugut raportoi se një nga anijet e saj tregtare, “HMM Namu”, në ngushticë pësoi një shpërthim dhe zjarr në dhomën e motorit, megjithëse askush në bord nuk u lëndua, dhe një zëdhënës tha se nuk ishte e qartë nëse zjarri u shkaktua nga një sulm apo nga një problem i brendshëm.
Agjencia britanike e sigurisë detare UKMTO raportoi se dy anije u goditën në brigjet e Emirateve të Bashkuara Arabe, ndërsa kompania e naftës ADNOC tha se një nga cisternat e saj bosh u godit nga dronë iranianë.
