Në Shqipëri, e drejta për të organizuar tubime, protesta dhe manifestime publike garantohet nga Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë, ndërsa mënyra e ushtrimit të kësaj të drejte rregullohet nga Ligji nr. 8773, datë 23.04.2001, “Për tubimet”.
Është e rëndësishme të dallojmë dy gjëra: e drejta kushtetuese për të protestuar dhe detyrimi për të respektuar ligjin gjatë zhvillimit të tubimit.
- Çfarë thotë Kushtetuta?
Neni 47 i Kushtetutës përcakton:
Liria e tubimeve paqësore dhe pa armë, si dhe e pjesëmarrjes në to, është e garantuar.
Tubimet paqësore në sheshe dhe në vendet e kalimit publik bëhen sipas procedurave të parashikuara me ligj.
Kjo do të thotë se:
Qytetarët kanë të drejtë të protestojnë pa marrë leje paraprake nga qeveria apo policia.
Protesta duhet të jetë paqësore dhe pa armë.
Shteti ka detyrimin ta garantojë dhe ta mbrojë këtë të drejtë.
E drejta e protestës nuk përfshin të drejtën për dhunë, shkatërrim prone apo cenim të të drejtave të qytetarëve të tjerë. - Çfarë parashikon Ligji nr. 8773/2001?
Ligji përcakton disa rregulla themelore:
Neni 1: Çdo person ka të drejtë të organizojë dhe të marrë pjesë në tubime paqësore dhe pa armë.
Neni 3: Policia e Shtetit ka detyrimin të garantojë dhe të mbrojë të drejtën e tubimit.
Neni 4: Organizatorët duhet të njoftojnë me shkrim policinë për zhvillimin e tubimit në sheshe dhe vende publike.
Njoftimi nuk është kërkesë për leje. Policia nuk ka kompetencë ta trajtojë të drejtën e protestës si një autorizim që ajo mund ta japë ose ta refuzojë sipas dëshirës. - Kur mund të ndërhyjë policia?
Ligji parashikon se tubimi mund të ndalohet ose të shpërndahet në rrethana të përcaktuara, si:
Kur zhvillohet me dhunë ose me armë.
Kur rrezikohet seriozisht rendi dhe siguria publike.
Kur cenohen të drejtat dhe liritë e personave të tjerë.
Kur organizatorët nuk respektojnë detyrimet ligjore dhe krijohen kushtet e parashikuara për ndërhyrje.
Por policia nuk mund ta shpërndajë një protestë thjesht sepse ajo është kundër qeverisë, sepse është e zhurmshme apo sepse shpreh kërkesa politike. Ndërhyrja duhet të ketë bazë ligjore dhe të jetë proporcionale. - Një zhvillim i ri ligjor në vitin 2026
Më 28 tetor 2026, Këshilli i Ministrave miratoi një akt normativ për ndryshimin e Ligjit nr. 8773/2001. Ai parashikon:
Mundësinë e kufizimit të tubimeve deri në 72 orë rreth institucioneve arsimore, shëndetësore dhe shtetërore, kur ekziston rrezik real, serioz dhe i afërt.
Urdhër largimi deri në 48 orë nga zona të caktuara të mbrojtura.
Gjoba deri në 500 mijë lekë për mosbindjen ndaj urdhrit të shpërndarjes në rastet e përcaktuara, kur personi ka fshehur identitetin pa shkak të ligjshëm.
Gjoba 5 mijë lekë për person për çdo ditë bllokimi të rrugëve, kur plotësohen kushtet e kundërvajtjes administrative.
Këto masa parashikohen në aktin normativ të ri.
Kujdes juridik: Duhet verifikuar botimi i aktit në Fletoren Zyrtare dhe teksti përfundimtar përpara se të trajtohet si legjislacion i konsoliduar. - Parimi kryesor kushtetues
Për mendimin tim, këtu qëndron dallimi themelor që duhet bërë edhe në debatin politik shqiptar:
Protesta është e drejtë kushtetuese, dhuna është shkelje e ligjit.
Askush nuk mund të barazojë protestuesin paqësor me personin që sulmon policinë, shkatërron pronën publike, djeg institucione apo kërcënon qytetarët.
Nga ana tjetër, as policia nuk mund ta përdorë dhunën e disa individëve si justifikim për të mohuar të drejtën e protestës për të gjithë të tjerët.
Ky është ekuilibri midis demokracisë, lirisë së qytetarëve dhe shtetit ligjor.
Burimet kryesore:
Ligji nr. 8773/2001 – Për tubimet.
Akti normativ i 28 tetorit 2026 – Kryeministria.
